José María Arguedas Altamirano, người Peru, nhà văn theo khuynh hướng indigenista (bản địa), nhà dân tộc học.
Ông là tiếng nói xuất sắc đại diện cho người bản địa ở Andahuaylas, sinh ngày 18 tháng 1 năm 1911, qua đời ngày 2 tháng 12 năm 1969. Ông tự kết liễu đời mình do bị trầm cảm mãn tính đè nặng.
Arguedas yêu mến và khám phá lại Peru. Ông từng nói:
“Không phải ngẫu nhiên, như cách người ta thường nói, mà tại nơi này đã sinh ra Pachacámac và Pachacútec, Huamán Poma, Cieza và Inca Garcilaso, Túpac Amaru và Vallejo, Mariátegui và Eguren; lễ hội Qoyllur Riti và lễ Señor de los Milagros; những vùng Yungas ven biển và miền núi; nền nông nghiệp ở độ cao 4.000 mét; những con vịt biết ‘nói’ trên các hồ nước cao nơi mọi loài côn trùng châu Âu đều sẽ chết chìm; những chú chim ruồi bay đến tận mặt trời để uống lửa của nó và rực cháy trên những bông hoa của thế giới. Việc bắt chước ai đó từ nơi này là điều thật đáng hổ thẹn. Về kỹ thuật, họ có thể vượt trội và thống trị chúng ta, không biết đến bao giờ, nhưng trong nghệ thuật, chúng ta hoàn toàn có thể khiến họ phải học từ chúng ta, và điều đó có thể thực hiện ngay tại chính nơi này.”
Lời của José María Arguedas trong buổi lễ trao giải “Inca Garcilaso de la Vega” (Lima, tháng 10 năm 1968).
Đăng bởi Ricardo Cuya Vera, giám đốc Arte y Cultura TV
[email protected]
