Arte y Cultura TV
Salvador Dalí (Figueres, Tây Ban Nha, ngày 11 tháng 5 năm 1904 – cùng nơi, ngày 23 tháng 1 năm 1989) là họa sĩ Tây Ban Nha theo khuynh hướng siêu thực, mang phong cách siêu thực mang tính siêu hình đầy xuất sắc.
Dalí vẽ những cảnh tượng và nhân vật bước ra từ giấc mơ và những ảo giác tỉnh táo, nơi ta thấy được vô thức, những đam mê, nỗi sợ và khát vọng của con người. Tính sân khấu trong tranh của ông gây ấn tượng mạnh. Là một họa sĩ vẽ tay bậc thầy, ông được xem như một “hậu Phục Hưng” của thế kỷ XX. Ông cũng hoạt động trong điện ảnh, điêu khắc và nhiếp ảnh, đôi khi hợp tác với các nghệ sĩ nghe nhìn. Phong cách của ông rất dễ nhận diện. Một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất là La persistencia de la memoria (1931), bức tranh nổi tiếng với “những chiếc đồng hồ mềm”.
Dalí nhận ra rằng một chút “điên rồ” giúp ông xuất hiện trên trang nhất báo chí, từ đó làm tăng giá trị tác phẩm. Danh tiếng góp phần nâng cao giá trị nghệ thuật của ông.
Năm 1924, khi còn chưa được biết đến, Dalí minh họa một cuốn sách lần đầu tiên: ấn bản bài thơ tiếng Catalan Les Bruixes de Llers của người bạn Carles Fages de Climent. Ông sớm chịu ảnh hưởng của chủ nghĩa Dada, ảnh hưởng kéo dài suốt cuộc đời. Tại ký túc xá sinh viên, ông có mối quan hệ nồng nhiệt với Federico García Lorca, nhưng cuối cùng đã từ chối tình cảm của nhà thơ.
Năm 1926, Dalí bị đuổi khỏi học viện trước kỳ thi cuối vì tuyên bố không ai đủ khả năng chấm thi ông. Cùng năm đó, ông đến Paris lần đầu và gặp Pablo Picasso, người mà ông vô cùng ngưỡng mộ. Picasso đã từng nghe những nhận xét tích cực về Dalí từ Joan Miró. Về sau, Dalí cũng trở thành một ảnh hưởng quan trọng trong hội họa.
Năm 1929, Dalí hợp tác với đạo diễn Luis Buñuel trong việc xây dựng kịch bản cho bộ phim ngắn gây tranh cãi Un chien andalou. Cùng năm đó, ông gặp nàng thơ và người vợ tương lai Gala Dalí (Elena Dmitrievna Diakonova), hơn ông 11 tuổi và khi đó đang kết hôn với Paul Éluard. Ông chính thức gia nhập nhóm siêu thực tại Montparnasse và phát triển phương pháp “paranoia-phê phán”, được cho là giúp tiếp cận tiềm thức và giải phóng năng lượng sáng tạo.
Năm 1931, ông vẽ La persistencia de la memoria, nơi ông thể hiện sự phủ nhận thời gian như một thực thể cứng nhắc. Những hình ảnh như phong cảnh rộng lớn hay những chiếc đồng hồ bị côn trùng ăn mòn củng cố ý tưởng này. Côn trùng là biểu tượng quen thuộc trong thế giới Dalí, gắn với ký ức thời thơ ấu.
Năm 1940, khi Thế chiến II lan rộng, Dalí và Gala sang Hoa Kỳ và sống tại đó tám năm. Trong thời gian này, ông quay lại với đức tin Công giáo và tiếp tục viết nhiều tác phẩm.
Năm 1941, ông gửi kịch bản phim Moontide cho Jean Gabin. Năm 1942, ông xuất bản tự truyện La vida secreta de Salvador Dalí. Cuối sự nghiệp, ông mở rộng sang các phương tiện mới, trở thành một trong những người tiên phong của nghệ thuật hologram. Trong những năm cuối đời, các nghệ sĩ như Andy Warhol công nhận ông là một ảnh hưởng lớn đối với nghệ thuật pop art.
Ngày 23 tháng 1 năm 1989, khi đang nghe bản nhạc yêu thích Tristán e Isolda của Richard Wagner, Dalí qua đời do suy tim – hô hấp tại Figueres, hưởng thọ 84 tuổi. Ông được an táng trong hầm mộ tại nhà bảo tàng của mình ở Figueres, gần nhà thờ Sant Pere – nơi ông từng được rửa tội và gắn bó suốt đời. Để tránh tranh chấp, năm 1982 ông đã để lại toàn bộ di sản cho Nhà nước Tây Ban Nha.
Đăng bởi Ricardo Cuya Vera, giám đốc Arte y Cultura TV Email: rcuya@yahoo.es